Ingrediëntenlijst

2 dec 2013

Een ingrediënt is een bestanddeel van een samengesteld product, dat bij de vervaardiging of de bereiding van een levensmiddel wordt gebruikt en nog in het eindproduct aanwezig is, ook al is het in een veranderde vorm. Hieronder vallen dus ook levensmiddelenadditieven, aroma’s en voedingsenzymen die een technologische functie vervullen in het eindproduct. Residuen, technische hulpstoffen en additieven die alleen in de gebruikte grondstof een functie vervullen en dus niet in het uiteindelijke product, worden niet als ingrediënten beschouwd, tenzij daarin een allergene stof voorkomt."

Een lijst van ingrediënten is verplicht op alle voorverpakte producten die bestemd zijn voor consumenten of grote cateraars zoals restaurants, kantines, scholen, ziekenhuizen en cateringbedrijven. Voor de ingrediëntenlijst geldt, net als voor de overige verplichte onderdelen van de voedselinformatie, dat het met duidelijk zichtbare, leesbare en onuitwisbare letters op de verpakking moet worden vermeld. De lettergrootte is wettelijk vastgesteld op een minimale hoogte van 1,2 mm. De ingrediënten  vermeldt u in volgorde van afnemend gewicht.

Opstellen van de ingrediëntenlijst

Bij het opstellen van de lijst met ingrediënten in volgorde van afnemend gewicht:

  • Kunt u de in de receptuur vermelde gewichten of percentages gebruiken, tenzij het om water of vluchtige ingrediënten gaat. 
    0 De plaats van water in gebakken producten bepaalt u na correctie voor het inbakverlies.
    0 Vluchtige ingrediënten vermeldt u op basis van de hoeveelheid die in de uiteindelijke waar aanwezig is (dus na het bakken).
  • Hoeft u de gewichten of percentages van de afzonderlijke ingrediënten niet te vermelden; ze zijn slechts bepalend voor de volgorde op de ingrediëntenlijst.
  • Vermeldt u ook de eventuele decoratie (bijvoorbeeld maanzaad, sesamzaad of tarwevlokken) in de lijst van ingrediënten.
  • Mogen ingrediënten die minder dan 2% van het eindproduct vormen, in willekeurige volgorde worden opgesomd na de overige ingrediënten.

Vooraan de lijst van ingrediënten vermeldt u het woord ‘ingrediënten’, bijvoorbeeld ‘ingrediënten:…’, ‘ingrediëntenlijst:…’ of ‘ingrediëntendeclaratie:…’. De ingrediënten worden aangeduid met hun specifieke benaming.      

  • U benoemt de ingrediënten in uw product: met een warenwettelijk correcte naam (geen merknaam  of fantasienaam of handelsnaam);
  • Bepaalde ingrediënten mag u als categorie vermelden (bijvoorbeeld paneermeel, kruiden, kaas, vis);  
  • Additieven vermeldt u door eerst de functie te noemen (bijvoorbeeld emulgator of kleurstof), gevolgd door hun specifieke benaming (bijvoorbeeld curcumine) of het E-nummer (bijvoorbeeld E100);
  • Aroma’s vermeldt u met de term ‘aroma’. Een specifieke vermelding of een omschrijving van het aroma is toegestaan (bijvoorbeeld citroenaroma, vanille-extract). Wanneer kinine, cafeïne of rookaroma als aroma in de bereiding van levensmiddelen wordt gebruikt, is specifieke vermelding hiervan verplicht (dus bijvoorbeeld ‘aroma: cafeïne’). De term ‘natuurlijk’ of een soortgelijke uitdrukking mag alleen onder zeer strikte voorwaarden in de ingrediëntendeclaratie worden vermeld. Doe dit alleen als dit ook als zodanig op het etiket van uw grondstof staat.; 
  • U vermeldt de bron van aanwezig plantaardige olie of vet en - als dat van toepassing is - of olie of vet geheel of gedeeltelijk gehard is;
  • Denkt u aan wettelijk verplichte aanvullende vermeldingen als de producten een of meerdere van de volgende ingrediënten bevatten: AZO kleurstoffen, zoetstoffen, doorstraalde ingrediënten, technisch vervaardigd nano-materiaal, genetisch gemodificeerde ingrediënten, vervangende ingrediënten, ingrediënten die in een bepaalde vorm zijn toegevoegd (bijvoorbeeld poeder of concentraat);
  • Een allergene stof moet in de ingrediëntenlijst duidelijk te onderscheiden zijn van de overige ingrediënten. Dat bereikt u door hiervoor een ander of groter lettertype te gebruiken of door de allergenen te onderstrepen of vet af te drukken (dat laatste heeft de voorkeur);
  • Wanneer u samengestelde grondstoffen gebruikt die uit een aantal ingrediënten bestaan, zijn die ingrediënten daarvan ook ingrediënten van uw product, tenzij ze beschouwd mogen worden als technische hulpstof (bijvoorbeeld enzymen) of in het eindproduct geen functie vervullen (bijvoorbeeld een conserveermiddel in een smaakstof). U mag zelf bepalen of u alleen de ingrediënten in uw declaratie overneemt of ook de naam van het samengestelde grondstof met daarachter de ingrediënten daarvan tussen haakjes.

Foutmarge volgorde

In de praktijk is het vaak lastig het gewicht van de afzonderlijke ingrediënten precies te bepalen, daarom wordt bij de bepaling van het gewicht een foutmarge van 10% getolereerd. Bijvoorbeeld: u berekent dat het gewicht van de rozijnen in een rozijnenbrood 300 gram bedraagt; het werkelijke gewicht mag dan variëren tussen de 270 gram en de 330 gram. Is de fout groter dan 10% en komen de ingrediënten daardoor in verkeerde volgorde in de lijst te staan, dan bent u in overtreding.

Gedetailleerde informatie

Een globale toelichting op de verschillende verplichte onderdelen voor het etiket van voorverpakte producten vindt u in de overeenkomstig aangeduide artikelen. Voor een gedetailleerde toelichting verwijzen we u naar ons speciale naslagwerk “Voedselinformatie en Aanduiden” die deel uitmaakt van het digitale informatiepakket. Heeft u na het doorlezen daarvan nog vragen op het gebied van etiketteren? Neem dan contact op met onze kennisspecialisten! Zij staan u graag te woord.

Afdrukken